JFV Groningen

Voorbereiding

Voorbereiding 

Voordat je gaat solliciteren moet je er eerst achter zien te komen wat je graag wilt en waar je voor staat. Aan te raden is om tijdens je studie een aantal nevenactiviteiten te ondernemen. Door bijvoorbeeld een commissie te doen, of door het doen van een student-assistentschap bij een vakgroep binnen de faculteit leer je waar je (niet) goed in bent. Hierdoor kun je makkelijker bepalen wat je na je studie wilt gaan doen. Daarnaast waarderen kantoren, bedrijven en instellingen het vaak als je tijdens je studententijd een aantal vaardigheden ontwikkeld hebt. De universiteit biedt bovendien verschillende faciliteiten om erachter te komen wie je bent, wat je wilt en waar je voor staat.
Tevens is belangrijk via verschillende media uit te zoeken welk kantoor, bedrijf of instelling het beste bij je past. Dit kan overigens ook door het doen van bijvoorbeeld een (internationale) stage of een business-course. Voor meer informatie kun je onder andere kijken onder bij Recruitmentagenda of bij stages.

Hoe kom je binnen? In het meeste van de gevallen door een schriftelijke sollicitatie. Advertenties waarin stagiaires bij advocatenkantoren gevraagd worden, vind je vaak in het Advocatenblad of bijvoorbeeld, op internet, in de juridische banenmarkt (www.jbb.nl). Zelfs als je kennissen op een bepaald kantoor hebt, ontkom je er niet aan jezelf schriftelijk te presenteren. Echte standaardadviezen voor een juiste sollicitatiebrief zijn niet te geven. In de advocatuur wordt grote waarde gehecht aan persoonlijkheid en individualiteit.

Hoe val je op tussen al die andere juristen, die op dit moment ook aan het solliciteren zijn? Door het schrijven van een goede brief en een goede Curriculum Vitae (CV) kom je al een heel eind. Maar ook tijdens een gesprek, indien je hiervoor bent uitgenodigd, kun je jezelf erg goed voorbereiden en je kansen vergroten op de baan of stage waarvoor je solliciteert. Hieronder geven we per onderdeel een aantal tips voor het schrijven van een goede brief en CV. Daarnaast geven we tips over hoe en wat tijdens het gesprek. Bovendien is de mogelijkheid om een voorbeeld sollicitatiebrief en voorbeeld CV te downloaden.

Kiezen voor jezelf

Helaas draait de economie niet meer zoals een paar jaren geleden. Dat brengt meer dan eens met zich mee dat de interessante functies moeten worden veroverd op basis van individuele verschillen tussen de gegadigden. Omdat de functies waar net afgestudeerde juristen op terecht komen grote verantwoordelijkheden met zich meebrengen wordt er door kantoren en organisaties serieus geselecteerd. Daar geven ze veel geld aan uit. Dat doen ze niet om uiteindelijk een willekeurige afgestudeerde binnen te halen; ze nemen geen genoegen met de middelmaat. Werkgevers klagen zelfs over het gebrek aan kwaliteit en voorbereiding van kandidaten!

Academische starters die de top willen bereiken, dienen dus aan bepaalde eisen te voldoen: goede studieresultaten, een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en een groot doorzettingsvermogen. Bovendien verwacht men van sollicitanten dat zij duidelijk weten wat ze willen. Wie de wereld aan zijn voeten wil krijgen, moet stevig in zijn schoenen staan. Maar dat alleen is niet voldoende; nog steeds missen te veel kandidaten de match met de voor hen perfect passende baan door gebrek aan voorbereiding. Alleen stevige sollicitanten die met zelfkennis en een goede voorbereiding op de arbeidsmarkt verschijnen, merken dat zij nog steeds schaars zijn.

Hierna zal ik proberen enkele vingerwijzingen te geven voor zaken die je kunt ondernemen voordat je daadwerkelijk de stap naar de werkende wereld zet.

Een goede voorbereiding is het halve werk

Wanneer je in de laatste fase van je studie zit is de tijd aangebroken om je te oriënteren op de arbeidsmarkt. Wat zijn de mogelijkheden voor mij? Welk bedrijf is ‘leuk' of ‘interessant'? Welke functie is ‘uitdagend'? Waar krijg ik de ‘opleiding' die ik wil?

Met andere woorden: wat past bij mij?

Deze vraag heeft zijn relevantie in de praktijk menigmaal bewezen. Ten eerste omdat academici regelmatig na één tot anderhalf jaar werkervaring ontdekken dat díe baan toch niet degene is die echt bij ze past. Dit had veelal voorkomen kunnen worden middels een goede oriëntatie op zichzelf en de arbeidsmarkt voorafgaand aan de eerste baan. Ook al blijft de keuze moeilijk en zal de ‘match' tussen jou en de arbeidsmarkt niet altijd honderd procent zijn, alles wat van te voren in kaart gebracht kan worden is winst. Ten tweede omdat de sollicitatieprocedures zwaarder geworden zijn. Er wordt van je verwacht dat je veel kennis over, jezelf, het kantoor of het bedrijf, de functie en de branche paraat hebt. Veel gegevens zijn makkelijk beschikbaar maar sommige informatie is minder toegankelijk. Het zou zonde zijn als je ongelukkig afgewezen wordt wegens gebrek aan (bedrijfs)kennis.

Zelfanalyse

Een goede voorbereiding begint bij zelfkennis. De eerste en belangrijkste stap is bij jezelf te rade gaan. Belangrijk voor de zelfanalyse is het op schrift stellen van de antwoorden. Door dit te doen confronteer je jezelf met je eigen gedachten. Hiervoor kunnen drie vragen een hulpmiddel zijn:

Wie ben ik?     Wat kan ik?    Wat wil ik?

Als je deze vragen weet te beantwoorden en goed kunt formuleren is de helft van het werk gedaan.

Wie ben ik?

Dit lijkt een eenvoudige vraag, maar de antwoorden kunnen in de praktijk nog aardig gecompliceerd zijn. Hoe helderder het beeld van jezelf, hoe bewuster je een keuze kunt maken. Bovendien geeft een goed zelfbeeld je zelfvertrouwen, wat de basis is van het sollicitatie proces.

Een deel van het antwoord op deze vraag ligt bij anderen. Het is belangrijk om te weten hoe jij als persoon overkomt, dat is namelijk ook een deel van jou. Hiervoor kun je aan verschillende groepen vragen hoe ze tegen jou aankijken. Je familie, je vrienden, je studiegenoten, je scriptiebegeleider, je collegae en ga zo maar door. De antwoorden die zij geven hebben betrekking op jouw verschillende (karakter)eigenschappen. Jouw gedrag is niet in elke groep precies hetzelfde. Let op: deze antwoorden kun je later ook weer gebruiken in een sollicitatiegesprek waar vaak vragen worden gesteld in de trant van: "Hoe zouden vrienden jou beschrijven?" Alles wat je van te voren hierover kan uitvinden (door het gewoon te vragen aan je vrienden), is dan uiteraard mooi meegenomen.

Het kan ook goed zijn om terug te gaan in je verleden. Iedereen blijft tenslotte het product van het leven dat achter hem/haar ligt. Van huis uit heb je een aantal waarden en normen mee gekregen. Probeer die onder woorden te brengen. Kijk ook naar de keuzes die je in het verleden  hebt gemaakt. Waarom ben je in deze stad gaan studeren? Om de goede naam van de universiteit? Omdat je daar mensen kende of omdat je met de trein elke dag naar huis kon? Waarom heb je voor je studie gekozen? De antwoorden op dit soort vragen geven al een aardig beeld van jezelf.

Wat kan ik?

Bij deze vraag gaat het om jouw kwaliteiten, vaardigheden en capaciteiten.
Om deze vraag te beantwoorden moet je wederom terug gaan in het verleden. Vragen die je zou kunnen stellen zijn: Wat vond je het leukste vak op de middelbare school? Waar was je goed in? Wat is de prestatie in je studententijd waar je het meest trots op bent? Kijk naar de verschillende nevenactiviteiten die je hebt gedaan en bepaal dan waar je het meest voldoening uit hebt gehaald. Het is belangrijk dat je kan aangeven wat je in de loop der jaren geleerd hebt, maar ook wat je grenzen zijn! Deze grenzen zijn niet definitief en kunnen je ook stimuleren om juist datgene wat je nog niet beheerst te leren. Niemand is per slot van rekening perfect!

Wat wil ik?

Nu je op een rijtje hebt staan wie je bent en wat je kunt moet je nog de vraag  beantwoorden wat je wil. Dit kan je natuurlijk gedeeltelijk uit de antwoorden van de voorafgaande vragen halen. Het is nuttig dit op te schrijven. Kijk bij deze vraag vooral in wat voor soort organisatie je wilt werken. Wat voor een sfeer spreekt je het meest aan. Gaat je voorkeur naar een grote, internationale, wat formele onderneming? Of wil je juist in een kleine, enthousiaste en dynamische omgeving zitten? Wat verwacht je van een opleidingstraject binnen een onderneming? Wil je een specialistische of juist generalistische functie? In welke branche wil je werken?
Om bovenstaande vragen te kunnen beantwoorden raden wij je aan om naar de huidige situatie te kijken en ook naar het verleden. Als we het over cultuur hebben bijvoorbeeld, kun je kijken in welke omgeving jij je de afgelopen jaren hebt thuis gevoeld. Vergeet de toekomst niet. Ambitie op lange termijn helpt jou mede bepalen wat voor soort organisatie of opleidingen jij in je eerste functie wil terugzien.

Arbeidsmarktoriëntatie

Hoe begin je met de oriëntatie op de arbeidsmarkt? Dit houdt in, goed je huiswerk doen. In eerste instantie is het belangrijk zoveel mogelijk informatie te verzamelen. Gebruik het Internet, lees artikelen in dag- en weekbladen en bekijk ook de andere bronnen. Vergeet daarnaast niet de meer gespecialiseerde bladen op jouw vakgebied.Nadat je deze informatie tot je hebt genomen kun je je aandacht op specifieke advertenties en bedrijfsbrochures richten. Let in eerste instantie niet op de diskwalificerende criteria zoals leeftijd en werkervaring, maar kijk naar hetgeen je het meest aanspreekt in die vacature. Knip alles uit wat je aanspreekt. Maak daarbij aantekeningen: wat je het eerst opvalt, wat voor vragen het bij je oproept en waarom iets je wel of niet aanspreekt. Na een aantal weken doet kun je dit alles gaan vergelijken. Kijk eens of er een rode draad is in de zaken die je hebt opgeschreven!

Advertenties en brochures

Een onderneming heeft er over het algemeen goed over nagedacht wat ze wil communiceren naar eventuele kandidaten. Haal de advertenties en/of brochures eruit die je het meest interessant vindt en maak een rangorde. Schrijf op wat je belangstelling heeft gewekt. Is het de functie? Is het de cultuur of de waarden en normen die een bedrijf of kantoor naar voren brengt? Zijn het de mogelijkheden die worden geboden? Of werkt er iemand die je kent? Stop de advertenties, brochures en commentaren overzichtelijk in een map. Bewaar ze zorgvuldig, zodat je over een paar jaar nog eens kunt kijken of die functies nog steeds in de lijn van je wensen liggen.

Het bedrijf

Kennis van de verschillende ondernemingen is niet alleen uit kranten te halen. Belangrijk is inhoudelijke informatie over de branche, de produkten, de cijfers, de functies, de mensen en de cultuur. Probeer met zoveel mogelijk mensen binnen de onderneming kennis te maken. Mensen praten graag over hun dagelijkse bezigheden; daar moet je dan ook dankbaar gebruik van maken. Bekijk het kantoor, luister naar de mensen die er werken en absorbeer alle indrukken. Het zijn allemaal stukjes van de puzzel die het beeld compleet maken. Je hoeft niet alleen op de rationele gegevens af te gaan. Durf je gevoel ook de ruimte te geven.

Let er eens op wat je het meest waardeert in de kantoren of bedrijven die je hebt geselecteerd. Wat hebben ze te bieden: een dynamische omgeving met veel groeimogelijkheden? Zijn het de mensen die er werken en die enthousiasme over hun werk uitstralen. Denk je meer aan de lange termijn? Probeer hierin voor jezelf een patroon in te ontdekken.

Business Courses

De beste manier om een bedrijf te leren kennen is om er stage te gaan lopen. Om dit bij meerdere bedrijven te doen is zeer tijdrovend en eigenlijk onmogelijk. Een goede manier om een bedrijf te leren kennen is deelnemen aan een business-course. Dit biedt je een kijkje in de keuken van een bedrijf. Je kunt de cultuur proeven, kennismaken met medewerkers, gerichte vragen stellen, kennis op doen over functies, bedrijf en branche en je kan in praktijk brengen wat je in theorie hebt geleerd. Passen de mensen die daar werken bij jou? De selectie voor een Business Course is vaak grondig en daarom biedt het ook alvast een goede oefening voor sollicitaties voor een vaste baan.

Als je voorbereiding optimaal is heb je jezelf een grotere kans geboden om terecht te komen in een baan die bij je past en waar je tot tevredenheid kunt gaan werken. Per slot van rekening besteed je behoorlijk veel tijd van je leven aan werken; dan kun je maar beter zorgen dat je het daar naar je zin hebt! Je zult dus moeten kiezen voor jezelf!

Bron: Ebbinge & Company

Gewijzigd 20 november 2007